Harmonik formasyonda stop ve hedef nereye konur?

Harmonik formasyon stop hedef seviyeleri, formasyonun kendi oranlarından hesaplanan ve grafikte herkesin aynı şekilde görebileceği fiyatlardır. Stop, formasyonun artık geçerli olmadığı yeri gösterir; yaygın yaklaşımda Gartley ve Bat'te X noktası, Butterfly'da XA'nın 1.44, Crab ve Deep Crab'de XA'nın 2.0 uzantısıdır. İlk hedef (TP1) ise D'den sonra beklenen düzeltmenin ilk ölçüsü, yani ilgili bacağın 0.382 geri çekilmesidir.

Bu ders bir öneri değil, yaygın yaklaşımın tarifidir: seviyeleri nasıl okuyacağını gösterir, kararı sana bırakır.

Neden stop ve hedef formasyonun geometrisinden çıkar?

Harmonik formasyonun fikri şudur: belirli oranlar bir bölgede buluşunca fiyat orada tepki verebilir. Bu fikir doğruysa, bölge yanlış çıktığında da bunu söyleyen bir yer vardır. Gartley'de D, X'in içinde kalmalıdır; fiyat X'i de geçtiyse yapı anlattığı hikâyeyi taşımıyor demektir. Stop tam burada durur.

Hedef için de aynı mantık geçerli: formasyonun yarattığı beklenti, D'den sonra fiyatın bir bacağın bir bölümünü geri almasıdır. Hedefler formasyonun kendi bacaklarının Fibonacci oranlarıyla ölçülür.

Bunun iki pratik sonucu var:

• Kara kutu yok. Aynı X, A, B, C, D noktalarını gören herkes aynı stop ve hedefi hesaplar. Seviyeleri bir göstergenin verdiği şey olarak değil, kendi çizdiğin geometrinin sonucu olarak okursun.
• Seviyeler önceden bellidir. D'ye gelmeden stop ve hedefi bilirsin; işlemin ne kadar risk taşıdığını fiyat hareket etmeden hesaplayabilirsin.

Formasyona göre stop nereye gider?

Yaygın yaklaşım:

Gartley ve Bat'te D, X'in içinde tamamlanır; X'in aşılması yapıyı geçersiz kılar. Butterfly, Crab ve Deep Crab'de D zaten X'in ötesindedir, bu yüzden stop X'te olamaz: Butterfly'ın D'si 1.272'dedir, stop 1.44'e; Crab ve Deep Crab'in D'si 1.618'dedir, stop 2.0'a konur. Stop, D'nin hemen ötesinde, formasyonun hâlâ makul sayılabileceği son yerdedir.

PRZ kutusunun uzak kenarı bu seviyeden de uzaktaysa stop kutunun uzak kenarının biraz ötesine alınır. Aksi halde stop bölgenin içinde kalır ve fiyat bölgeyi tararken tetiklenir.

İlk hedef (TP1) nasıl ölçülür?

• Gartley ve Bat: A'dan D'ye giden bacağın (AD) 0.382 geri çekilmesi.
• Butterfly, Crab ve Deep Crab: C'den D'ye giden bacağın (CD) 0.382'si.

Önemli ayrıntı: ölçüm, formasyon çizilirken tahmin edilen D seviyesinden değil, D'de oluşan gerçek uçtan yapılır. Fiyat PRZ'ye girip biraz daha ileri gitmiş ve fitil bırakmışsa o fitil D'dir. Bu, hem hedefi hem riski gerçeğe yaklaştırır.

Kademeli çıkış nedir?

Tek bir hedefe bütün pozisyonu bağlamak zorunda değilsin. Kademeli çıkışta pozisyonun bir kısmı ilk hedefte, kalanı daha uzak bir seviyede kapatılır. Aynı bacağın 0.5 ve 0.618 geri çekilmesi bu iş için kullanılan iki ek seviyedir.

Artısı bir bölümü erken netleştirmendir; dikkat edilecek yanı, kalan kısmın daha uzak hedefe ulaşmadan yapının değişebilmesidir. Hangisinin sana uyduğu kendi kayıtlarında görülecek bir şey; burada doğru bir cevap vermiyoruz.

Hedef/risk oranı nedir?

Giriş ile stop arasındaki fiyat farkına risk mesafesi, giriş ile hedef arasındakine hedef mesafesi denir. Hedef mesafesinin risk mesafesine bölümü hedef/risk oranıdır: oran 1.4 ise hedef, stopun 1.4 katı uzaklıktadır.

Bu oran farklı paritelerdeki, farklı büyüklükteki yapıları aynı ölçüyle karşılaştırmanı sağlar. "Yüz pip" bir euro paritesinde büyük, altında küçük bir hareket olabilir; "1.4 kat" ise her yerde aynı şeyi söyler.

Sayısal örnek: yükselişçi Gartley

EURUSD benzeri bir fiyatla yükselişçi (bullish) bir Gartley kuralım:

• X = 1.0500 (dip)
• A = 1.1000 (tepe)
• B = 1.0691 (dip): XA = 0.0500 olduğundan B, XA'nın 0.618'i kadar geri çekilmiştir (1.1000 − 0.0309).
• C = 1.0840 (tepe): AB'nin yaklaşık 0.48'i, kabul edilen aralığın içinde.
• D = 1.0607 (dip): A'dan XA'nın 0.786'sı kadar aşağıda (1.1000 − 0.0393).

Basitlik için girişi D'de, yani 1.0607'de kabul edelim ve fiyatın D'de gerçek uç yaptığını varsayalım.

Stop: Gartley'de X, yani 1.0500. Risk mesafesi: 1.0607 − 1.0500 = 0.0107, yani 107 pip.

AD bacağı: 1.1000 − 1.0607 = 0.0393. TP1 (AD'nin 0.382'si): 0.0393 × 0.382 = 0.0150. TP1 = 1.0607 + 0.0150 = 1.0757. Hedef mesafesi: 0.0150, yani 150 pip.

Hedef/risk oranı: 150 / 107, yaklaşık 1.40. Yani ilk hedef, stopun yaklaşık 1.4 katı uzaklıktadır.

Kademeli çıkış seviyeleri aynı bacaktan:

Bu örnek geometrinin bir tarifidir. Gerçek bir işlemde giriş tam D'de olmayabilir, fiyat PRZ'ye hiç gelmeyebilir, spread ve kayma eklenir.

Çok küçük formasyonlarda stop neden sıradan bir mumla tetiklenir?

Giriş ile stop arasında örneğin 10 pip varsa, sıradan bir mumun fitili bu aralığı tek başına geçebilir. Üstüne spread eklenir: 2 pip spread, 10 pip risk mesafesinin %20'sini daha baştan kullanır.

Oranlar ne kadar düzgün olursa olsun, stop mesafesi piyasanın olağan gürültüsünün altındaysa formasyonun kendisi değerlendirilemeden stop tetiklenebilir. Birçok trader bu yüzden stop mesafesini yakın dönemdeki ortalama mum boyuyla kıyaslar ve çok küçük kalan yapıları dışarıda bırakır. Bu bir kural değil, yaygın bir süzgeçtir.

Pozisyon büyüklüğü: hesabın küçük bir bölümü

Stop ve hedef risk yönetiminin bir yarısıdır. Diğer yarısı, tek bir yapıya hesabının ne kadarını ayırdığındır. Genel risk yönetimi ilkesi şudur: tek işlemde riske attığın tutarı hesabının küçük bir yüzdesiyle sınırla. Önce sınırı belirlersin, sonra pozisyon büyüklüğünü stop mesafesinden geriye doğru hesaplarsın: riske atacağın tutar bölü stop mesafesi.

Doğru yüzdenin ne olduğunu söylemiyoruz; bu hesabına, deneyimine ve risk toleransına bağlı. Önemli olan kendi risk sınırını belirlemen ve ona uymandır. Stop mesafesi uzadıkça pozisyonun küçülmesi gerektiğini de unutma.

Özetle

• Stop ve hedef formasyonun geometrisinden çıkar; herkes aynı seviyeleri görür.
• Yaygın yaklaşım: stop Gartley ve Bat'te X, Butterfly'da XA'nın 1.44'ü, Crab ve Deep Crab'de XA'nın 2.0'ı.
• İlk hedef AD ya da CD bacağının 0.382'sidir ve D'deki gerçek uçtan ölçülür; kademeli çıkışta 0.5 ve 0.618 kullanılır.
• Hedef/risk oranı, hedef mesafesinin risk mesafesine bölümüdür; farklı yapıları aynı ölçüyle karşılaştırmanı sağlar.
• Çok küçük formasyonlarda spread ve olağan mum hareketi stopu formasyondan önce tetikleyebilir.
• Pozisyon büyüklüğünü kendi belirlediğin risk sınırından hesapla. Kararı sen verirsin.

Kaynaklar

• Harmonik Radar kural sözlüğü: bu dersteki stop ve hedef tanımları radarın kullandığı kurallarla aynıdır. Ayrıntı: Yöntem.
• PRZ nedir: stopun PRZ'nin uzak kenarıyla ilişkisi.
• Sık yapılan hatalar: bu seviyelerin yanında sık düşülen tuzaklar.